Hoe kun je gewoontevorming inzetten om gedrag blijvend te veranderen?

Om te begrijpen hoe we gewoontevorming kunnen inzetten om gedrag blijvend te veranderen, moet je eerst snappen hoe gedrag wordt aangestuurd door het brein.

Volgens ‘dual-system’ theorieën wordt gedrag aangestuurd vanuit twee aparte systemen in het brein: een doelgericht- en gewoontesysteem. Er is sprake van een voortdurende competitie tussen deze twee systemen, waarbij ons gedrag de waarneembare uitkomst is. Aan het begin wordt het gedrag voornamelijk gecontroleerd door het doelgerichte systeem, waarbij de consequentie van het gedrag wordt meegenomen in de beslissing om een bepaalde actie te maken.

Als de consequentie van dit gedrag positief is, zullen er stofjes vrijkomen in je brein die zorgen voor een belonend gevoel. Hierdoor wordt de kans groot dat je gedrag zult herhalen. Wanneer je bepaald gedrag vaak genoeg herhaald, zal het langzaam een gewoonte worden. Het gewoontesysteem in het brein neemt dan de overhand, waardoor het gedrag vrijwel onbewust en automatisch in gang wordt gezet. Hier hoeft het brein vrijwel geen aandacht en energie aan te besteden. Ze kan zich focussen op andere taken en beslissingen.

In veel dagelijkse situaties zullen deze gewoontes de overhand nemen. Dit komt omdat doelgerichte acties alleen standhouden in voordelige situaties. Wanneer je bijvoorbeeld veel stress ervaart, je verveelt of vermoeid bent, wordt je doelgerichte systeem verstoord. Hierdoor kan dit systeem minder invloed uitoefenen op je gedrag en val je terug op je gewoontes.

Gewoontes zijn dus een stuk betrouwbaarder dan doelgerichte acties, omdat ze hoe dan ook standhouden. Door een gewoonte te maken van je gewenste gedrag, kun je er dus op vertrouwen dat je gedrag voortduurt. Zo kun je gedrag blijvend veranderen.

brainchange3